Yazı Detayı
26 Ocak 2015 - Pazartesi 19:33
 
ÇEVRESEL VE SOSYAL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ - 2
Murat SEVGİ
 
 

 

            Türkiye Barolar Birliği Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu ve Kırklareli Barosu tarafından 10-11 Ocak 2015 tarihinde Kırklareli’de düzenlenen ÇED Semineri sırasında da kulislerde konuştuk. Bu sohbetler sırasında Çevresel ve Sosyal Etki Değerlendirmesi CSED meselesi ilgi çekti. Bu konuda temel bazı bilgiler vermek için 2013 yılının son günlerine gelirken (08-10 Kasım 2013) düzenlenen “Uluslararası ÇED Kongresi”nde Prof. Dr. Coşkun Yurteri tarafından aktarılan bilgileri hatırlatmakta fayda var. Bir önceki yazıda aktarmaya başladığım sunumun ikinci bölümü:

 

IFC PERFORMANS STANDARTLARI:

            IFC finansman kaynaklarından yararlanan taraflar, yatırım süresince aşağıdaki sekiz Performans Standardını (IFC-PS) harfiyen uygulamak zorundadır (Kayadelen, 2011; IFC,

2012):

 

            PS-1: Çevresel ve Sosyal Risk ve Etkilerin Değerlendirilmesi ve Yönetimi

            PS-2: İş ve Çalışma Koşulları

            PS-3: Kaynak Verimliliği ve Kirliliğin Önlenmesi

            PS-4: Toplum Sağlığı, Güvenliği ve Emniyeti

            PS-5: Arazi Alımları ve Zorunlu Yeniden Yerleştirme

            PS-6: Biyolojik Çeşitliliğin Korunması ve Canlı Doğal Kaynakların Sürdürülebilir Yönetimi

            PS-7: Yerli Halklar

            PS-8: Kültürel Miras

 

            IFC’nin resmi web sayfasında Türkçe yer alan “Çevresel ve Sosyal Sürdürebilirlik Performans Standartları” isimli dokümanda her bir PS ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.

Yine aynı sayfada, sekiz Performans Standardı için ayrı ayrı hazırlanan “Kılavuz Notları” ve bu notlara ek olarak hazırlanmış olan “Finansal Aracı Kuruluşlara İlişkin Açıklama Notu” gibi kaynaklar mevcut olup; yatırımcılar proje performanslarını arttırmak için bu kaynakları kullanabilir.

 

            IFC Sürdürülebilirlik Çerçevesi (“IFC Sustainability Framework”) içerisinde en temel konumda olan PS-1’de vurgulanan konu ve esaslar aşağıda özetlenmiştir:

            i. Projelerin çevresel ve sosyal etki, risk ve fırsatlarına ilişkin kapsamlı bir değerlendirme yapılması;

            ii. Projeye ilişkin bilgilerin kamuoyuna açıklanmasının ve özellikle de yöre sakinleri ile yerel grupları doğrudan etkileyen konularda onlara danışılarak etkin bir katılımlarının sağlanması ve

            iii. Yatırımcı kurum ve kuruluşların çevresel ve sosyal performanslarının proje süresince yönetilip, izlenmesi.

* * *

            Buna karşın, PS-2 ila PS-8 standartları da; çalışanlar, etkilenen topluluklar ve çevre açısından oluşabilecek risk ve etkileri engellemek, en aza indirmek ve söz konusu olmaları halinde bakiye (“artık”) etkilerin (“residual impacts”) hafifletilmesi ya da dengelenmesine (mümkünse) veya telafi ya da tazmin edilmesine yönelik hedef ve şartları kapsamaktadır.

            Özetle, herhangi bir yatırım projesinde, özel olarak önem verilmesi gereken potansiyel çevresel ve sosyal risk ve etkiler, PS 2 ila 8 kapsamında belirlenmiş olan usul ve esaslar bağlamında tanımlanmaktadır.

            Tespit edilmeleri halinde ise bu tür çevresel ve/veya sosyal risk ve etkilerin PS-1’e uygun olarak oluşturulmuş olan “Çevresel ve Sosyal Yönetim Sistemi” vasıtası ile yönetilmesi zorunludur.

            Bu bağlamda, “yönetim” sözcüğü önemli olup; “teşhis”, “irdeleme/değerlendirme” ve “kontrol/azaltma” gibi adım ve işlemleri kapsamaktadır.

 

KARŞILAŞTIRMA:

            ÇED ve ÇSED uygulamalarının sürecin çok çeşitli aşamaları bazında bir mukayesesi aşağıda verilmektedir:

 

ELEME (Screening):

            ÇED ve ÇSED: Her iki uygulamada da Eleme Aşaması, “Yetkili İdare” tarafından önceden belirlenmiş listeler kullanılmak suretiyle yapılmaktadır. Bu aşamada etkinlik listelere bağlıdır.

 

ALTERNATİFLER (Alternatives):

            ÇED: Özel Formatlarda istenmektedir

            ÇSED: “Talep”, “Yer Seçimi”, “Tasarım”, “İş Programı” gibi unsurlar ile “sıfır aksiyon” seçeneği en başta irdelenir ve gerekirse süreç sonlandırılır.

 

ÖN DEĞERLENDİRME VE KAPSAMLAŞTIRMA (Preliminary Assessment and Scoping):

            ÇED: Özel Format ve Kapsam Belirleme Toplantısı ile belirlenmekte iken Yeni Yönetmelik ile bu durum değişebilir. Kuramsal bazda, Halkın Katılımı Toplantısı (HKT) ile de katkı beklenmektedir.

            ÇSED: Bu en önemli aşamalardan birisidir. “Hızlı Değerlendirme” yapılabilir. Önemli etki grupları belirlenir ve karar aşaması ağırlığı bu konulara verilir.

 

İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (Review):

            ÇED: Kamu kurum ve kuruluşlarından oluşan Komisyon. Ağır sorumluluk kaygısı ön plana çıkıyor.

            ÇSED: Bağımsız uzman ve firmalar. Raporun yani kararın kalitesi bu aşamada belirlenmekte.

 

İZLEME (Monitoring):

            ÇED: İnşaat dönemi periyodik formlar. İşletme dönemi ise Çevre İzinleri ve Denetim mevzuatı uyarınca yürütülmektedir.

* * *

 Çevresel Etki Değerlendirmesi bizim gibi riskleri iyi yönetemeyen ülkeler için yeterli değil. Daha derin ve sonuçları iyi öngörülmüş analizler için Çevresel ve Sosyal Etki Değerlendirme (ÇSED) süreçlerine ihtiyacımız var.

            Konuya sonraki yazılarda da devam edeceğim.

            Hep sevgi ile kalın.

 

           

      

 

 

 
 
 
Etiketler: ÇEVRESEL, SOSYAL, ETKİ, DEĞERLENDİRMESİ, , 2
Yorumlar
Diğer Yazılar
İSTİKLÂL MADALYASI
BİZ KARARLIYIZ!
MEDENİYETLER ÇATIŞMAZ!
ÖLÜM BACALARI İSTEMİYORUZ!
ÇEVRECİLER HERŞEYE KARŞI!
AĞALARIN SANAYİ İLE TANIŞMASI - 1
KELEBEK ETKİSİ
İNOVASYON, AR/GE FİLAN...
ÇORLU’YA KOCAMAN BİR İMZA!
ALLA BENİ, PULLA(MA) BENİ!
HIZLI TREN YERİNE KÖMÜR TRENİ!
PARK OLSUN
YÖNETEMEMENİN TÜRKÇESİ!
KÜLTÜR ASİMİLASYONU
KENTSEL OBEZİTE! (1)
DEKOVİL-2: DOĞA KATLİAMINA DEVAM
DEKOVİL!
"O ZAMAN GAZ LAMBASI YAK!"
TRAKYA BİLDİĞİN GİBİ DEĞİL!
ŞAFAK HAREKATI
ÇORLU TARİHİYLE YÜZLEŞİYOR!
ELİNİ SALLASAN DANIŞMANA ÇARPIYOR!
"ÇEVRECİLER HER ŞEYE KARŞI!"
OCAĞIMIZA, KUM OCAĞI...
OKUL SEZONU AÇILDI!
BUYUR BUR'DAN YAK!
YÖNETEMEMENİN TÜRKÇESİ!
UNUTMADIK, UNUTMAYACAĞIZ!
BAZ İSTASYON!
YUVARLANIP GİDİYORUZ!
KİMLİK BİLGİLERİ ÇALINDI DA NE OLDU?
KÖMÜRDEN KURTUL, GELECEĞİ KURTAR
İNSANSIZ OTOBÜS!
KAÇ ŞAFAK GEÇTİ?
ZEHİRLE KALKINMA!
KÖMÜRLÜ TERMİK SANTRALLERİN FAYDALARI
MERALARIN BAŞI BELADA!
Sevgiler gününde bir TEKTAŞ alın!
ONLAR KAĞIT TOPLAMIYOR! DOĞA SAVAŞÇISI!
OLAĞAN ŞÜPHELİLER İLE SIRADAN İŞLERİN ÖLÜMCÜL SONUÇLARI
STAR WARS'I BİLİR MİSİNİZ
NOEL BABA VE KIRKHARAMİLER
ASLINDA, HERKES, HER ŞEYİN FARKINDA!
HALKIN PARASIYDI, KAMUNUN YARASI OLDU
GÜZEL BİR GELECEK BEKLİYOR!
İHANET VE YÖNETEMEME MESELESİ
KÜRESEL BELA: NÜKLEER
78 YILDIR YOKSUN AMA...
EKİP ÇALIŞMASI VE LİDERLİK
ERGENE DEVLET HASTANESİ
TERÖRE DE, LANETLEMEYENE DE LANET OLSUN!
ASIL HEDEF: LONGOZ ORMANI
SOSYAL MEDYA GÜDÜMLÜ MÜ
FOSİL ASLINDA İSRAFTIR
DERDİMİZ ALTI SANİYE OLSUN
AR/GE VE İNOVASYON TOPLUMU!
İNANMAK yahut BİLMEK! İşte, bütün mesele bu...
CEHALET YANILGISI
FIKRA DEĞİL GERÇEK!
HEP ÇEVRE HEP ÇEVRE OLMAZ!
KATLİAM MODA OLDU!
KÖMÜRE VE TERMİĞE İTİRAZIMIZ VAR!
YA KÖMÜR, YA TARIM VE İNSAN?!
TRAKYA'DA KATLİAM PLANI MI YAPIYORLAR?!
KÖMÜRLÜ SANTRAL ÖLDÜRMEZ,SÜRÜNDÜRÜR
EĞİTİM,ÖRGÜT ve KÜLTÜR
ERKEN SEÇİM
GDO'DA YANLIŞ POLİTİKALAR
MAYIS GELDİ, GEÇİYOR
ATIK - KARA PARA İLİŞKİSİ!
TRAKYA, DUR DİYOR!
TAKSİM'İN KANLI TARİHİ
GERİCİ AYAKLANMASI
TAM 25 YIL GEÇMİŞ
VAY ARKADAŞ! AB'Yİ BİLE DOLANDIRMIŞIZ!
YAĞMA TALAN! HER ŞEY YALAN!
TEMSİL ETMEK
OMURGA SORUNU VAR !
ADAYLARA AÇIK ÇAĞRI !
KENTLEŞMEK KALABALIKLAŞMAK DEĞİLDİR
HARAMİLER VE KANSER
ÇEVRESEL VE SOSYAL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ - 3
TRAKYA KANSER 'CUMHURİYET'İ
ÇEVRESEL VE SOSYAL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ - 1
ÇEVRE ETKİ DEĞERLENDİRME RAPORU NEYİ KORUR?
TARIM - KENTLEŞME VE TRAFİK
DEMOKRATİK KİTLE ÖRGÜTLERİ VE ÖRGÜTLENME KÜLTÜRÜ!
MEDENİYETLER ÇATIŞMAZ !
AMA HANGİ HUNTINGTON ?
DÜZENİN MİMARLARI BUNLAR!
EKOLOJİ - EKONOMİ - RANT !
KENTİ'Nİ KANDIRMAK!...
TERMİK SANTRALLER NASIL ÖLDÜRÜR
MERA KÖYLÜ DEMEK; KÖYLÜ HAYAT DEMEK
MERALAR : köprüden önceki son çıkış!
MERALAR İÇİN 1 KASIM'DA LÜLEBURGAZ'A
BAŞARININ SIRRI
HA EBOLA, HA IŞİD
TRAKYA GELECEĞİNİ SATIYOR ?
ERGENE ÖLÜM FESTİVALİNE Mİ HAZIRLANIYOR ?
İnsanın Psiko - mekaniği
ESKİ BAYRAMLAR
Sağlık değerlidir !
BU AY HIRSIZLARIN AVUÇLARI KAŞINIR !
KIRKBEŞLİK
ÖKÜZÜN ALTINDA NE ARANIR ? ( 2 )
İHMAL DEĞİL CİNAYET!
ÇÖPEÇEVRE KUŞATILDIK !
TAKSİM’İN AYAKLANMA TARİHİ (2)
TAKSİMİ'İN AYAKLANMA TARİHİ ( 1 )
OKUMAK NEDEN GEREKLİDİR ?
KURBANLIK KEÇİ
KİFAYETSİZLEŞME
KENTSEL DÖNÜŞÜM
YAKINDA HUKUKA DA GEREK KALMAYACAK !
KATALİZÖR
NAMUSLU / NAMUSSUZ ...
AT GÖZLÜĞÜ
Ulusal Gazeteler
Bizim Gazete
Yazarlar
Alıntı Yazarlar
Anketler
Haber sitemizi nasıl buldunuz ?
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Medipol Başakşehir
36
31
3
3
11
17
2
Galatasaray
35
37
4
2
11
17
3
Fenerbahçe
33
34
2
6
9
17
4
Göztepe
30
30
5
3
9
17
5
Beşiktaş
30
29
3
6
8
17
6
Kayserispor
30
25
3
6
8
17
7
Trabzonspor
29
33
4
5
8
17
8
Sivasspor
26
23
7
2
8
17
9
Bursaspor
25
28
6
4
7
17
10
Yeni Malatyaspor
22
21
7
4
6
17
11
Kasımpaşa
19
25
8
4
5
17
12
Akhisarspor
19
22
8
4
5
17
13
Alanyaspor
18
28
9
3
5
17
14
Osmanlıspor FK
17
26
10
2
5
17
15
Antalyaspor
17
19
8
5
4
17
16
Atiker Konyaspor
15
16
10
3
4
17
17
Gençlerbirliği
14
20
9
5
3
17
18
Kardemir Karabükspor
9
14
12
3
2
17
Arşiv
Haber Yazılımı