Yazı Detayı
23 Mart 2014 - Pazar 12:05
 
OKUMAK NEDEN GEREKLİDİR ?
Murat SEVGİ
 
 

 

            Herkes, virgülün önemini anlatmak için kullanılan şu örneği duymuştur:

            "Oku, baban gibi eşek olma!"

            "Oku baban gibi, eşek olma!"

            Aslında, bu örnek, virgülü doğru yere koymanın öneminden çok daha fazlasını anlatır.

            İşte; noktayı, virgülü, büyük harfi, “-de”yi, “-da”yı, “-ki”yi, paragrafı, heceyi öğrenmekle başlayan okumanın son aşamasında konuştuklarınızı düzgün şekilde yazıya geçirebilecek seviyede yazı kurallarını bilmeyi gelir. Yazı kuralları iki ana depoda toplanmış bilgilerden oluşur. Bir tanesi kelimelerin toplandığı imla kılavuzları, diğeri ise kelime dizilimleri ekler ve noktalama işaretleri sayesinde cümleleri doğru kurmanın kuralları.

            Bizler virgül hatalarını anlatan o cümledeki gibi eşek olmamak için okumak istediğimizi de, yazanın ne yazdığını, ne anlatmak istediğini de, bu kurallara uygun yazması sayesinde anlarız.

            Mesleğini yazarak yapan ne kadar iş kolu varsa hepsinin anlatmak istediklerini ifade edebilecek kadar yazı kurallarını bilmesi gerekir.

* * *

            Ama her şey yazı yazmanın kuralları ile bitmiyor. Eğer, yazı kurallarını tam olarak biliyorsak ikinci aşamada anlam kurallarının gerekliliğini de anlatabiliriz. Çünkü, anlam kuralları doğru olmayan ama yazı kurallarına uygun yazılar olabilir. Bunu şöyle de açıklayabiliriz: “Çok düzgün cümleler kursanız da ne anlatmak istediğinizi ifade edemiyor olabilirsiniz.”

            Bu sorunu çözmenin en kolay yolu çok okumak ve okuduklarını inceleyerek kendine uygun cümle yapıları ve kalıplar oluşturmaktır. Aslında, konuşmak taklit etmektir. Bir bebeğin ilk söylediği sözler çevresinden duydukları seslerdir. Çocukluk, gençlik ve yetişkinlik dönemleri boyunca hep izler, inceler ve görüp duyduklarımızı hafızamızda depolarız... Bu depo ne kadar kaliteli malzeme ile doluysa kapıları açıldığında da o kadar kaliteli malzeme çıkacaktır.

            Bir çok iş kolunda, çalışanlar için kalıplarla konuşmak çözüm olabilir. Pazarlamacılar ya da tanıtım elemanları hep aynı şeyleri söyleyebilir. Ama gazeteciler, edebiyatçılar ve bilimsel eser üretenlerin kalıplarla yazması imkansızdır. Bir avukat aynı tarzdaki dilekçeyi yüzlerce dava için kullanabilir ama bir bilim insanı aynı tarzda yazılar ile yayın yapamaz.

* * *

            Kaliteli cümleler ve kaliteli konuşma ile ilgili en önemli örnekleri Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT) sunucuları vermekteydi... Ama 1990 sonrasında televizyonculuk ve radyoculuk popülerleştikçe sunucuların kalitesi de düşmeye başladı. Yani kültür savaşında, kalite; popüler kültür karşısında ağır bir yenilgi aldı!

            Gazeteciler, güncel konularda, birbiri ile benzeşmeyen ifadeler içeren yazılar yazması gerekenlerin başında gelir. Yazarlar da aynı şekilde yapmak zorundadır. Bu gün 300-400 kelimelik bir köşe yazısında 100 civarında hata yapıp hiç kimsenin yadırgamadığı köşe yazarları var. Ya da kelimeleri, vurguları yanlış söyleyen sunucular televizyon ekranlarında pişmiş kelle gibi yüzünüze bakabiliyor. Aslında, onların hata yapması kadar, önemli başka bir konu da o hataları görmeyen, önemsemeyen kalabalıkların oluşmuş olması.

            Bir gazetecinin yazdıklarının okuyucuyu kısa ve öz bir şekilde bilgilendirmesi gerekir. Haberin içeriğinde yazım kuralları da, anlatım kuralları da çok iyi kullanılmalıdır.

            Birden fazla okuyucu aynı haberi okuduğunda aynı anlamı çıkaramıyorsa anlatım sorunları var demektir. Bu durumu bir tür “dandikleşme” olarak da görebiliriz ama bu dandikleşme sadece yazanda değil okuyanda da kendini göstermektedir.

* * *

            Şu sıralara, okullarda öğretmenleri hakkında anket soruları ile öğrencilere gammazcılık dersi veriliyor. Hem de uygulamalı olarak! Ben de öğretmenlerim ile ilgili “gammazlama” işine ‘azcık’ niyetleneyim diye düşündüm. Bakın neler geldi aklıma: 70’li yılların sonu, aradan 30-40 sene geçmiş ama... Sosyal Bilgiler öğretmenim, sınıfta beynimizi yıkar, siyasetçilerin eğitim kalitesini eleştiren konuşmalar yapardı. Siyasetin, ağaların elinde olduğunu söyler ve bu ağa takımının ilkokulu bile ite-kaka bitirdiğini anlatırdı. Orta ikinci sınıfta isim-isim, parti-parti kaç ilkokul mezunu var, kaç tanesi sonradan ilkokulu ‘itekleyerek’ bitirmiş tek, tek listelemiştim. O günlerde eğitimde bu kadar ileri değildik! Cahiliye devri bile diyebilirsiniz. Cehalet sorununu çoğunlukla Doğu illerinde görülen bir yara gibi düşünürdüm.  Devir değişti artık, “MODERN TÜRKİYE” falan filan lakırtıları ile teknoloji çağında olduğumuzu iddia ettiğimiz günümüzde, mevzuat ve yasaların virgüllerine kadar hassas ve ‘kaliteli’ düzenlendiği bir dönemdeyiz(?). Eee, yasa kitabı da, yönetmelik kitabı da KALIN! Bunca KİTABI anlamak için asgari bir eğitim gerekliliği var.

            Tamam, demokrasi herkesin siyasete katılımı ama siyasete katılacağım diye seçilenlerin de; seçildikleri yerde TUĞLA gibi durmaması gerekir, öyle değil mi? HAYIR, sadece benim gibi saftirikler böyle düşünüyor! Çünkü siyasete niyetlenen adayların arasında o kadar çok TUĞLA gibi duracak siyasetçi namzedi var ki! Saymaya zamanım yetmedi. Bu işi size havale ediyorum! Başkan ya da bir belediye meclis üyesinin, üyesi olduğu belediye meclisinde yönetime katılırken bilmesi gereken 15-16 kanun, 40 civarında yönetmelik ve yüzlerce genelge var. Bu meclis üyesi, mevzuatı boşverin, önüne gelen 8-10 satırlık kararları bile okuyamayacak kapasitede ise ne olur? Ağalarının talimatı ile önüne getirilen kararlara parmak basacak! (Zaten onu da o koltuğa, bunu yapsın diye oturtuyorlar!)

            Yok yok, cahilliğinden değil! Artık imza yerine parmak izi okuyan teknolojiler ithal ediliyormuş ya, ilk ihalede, rayiç bedelinin 5-10 katına bu sistemden bir tane kurup oturdukları yerden bir yerleri parmaklamaya başlarlar!

            Sonra, sakın ha, “soymuşlar”, “yağmalamışlar”, “iyi yönetememişler”, “hortumlamışlar”, “arpalığa çevirmişler”, “valla, benim haberim yoktu” diye ağlaşmayın... Gerçi, “ağlarsa vatandaş ağlar, ağaları dert mi bağalar?!” dimi ama?

* * *

            Yazının başında belirttim ama kısaca söylemek gerekirse; “oku(,) baban gibi(,) eşek olma” sözü, virgülü nereye koyarsanız koyun kesin olarak şunu ifade eder:

            “Eşek OLMAMAK için okumak gerekir!

            Hep sevgi ile kalın.

 

            

 
 
 
Etiketler: OKUMAK, NEDEN, GEREKLİDİR,
Yorumlar
Diğer Yazılar
İKNA ODASI PATLADI!
ÇEVRECİLER UYUYOR MU?
Sosyal ÇED: Çevresel ve Sosyal Etki Değerlendirme: ÇSED
MSG: Yedikçe yersin, tüketince tükenirsin!
NÜKLEER STRATEJİ!
TERMİK SANTRAL İTİRAZI - 1
"HER FABRİKA BİR KALEDİR!"
NE İÇİYOR BUNLAR?!
SANTRAL LİSTESİ 2
İSTİKLÂL MADALYASI
BİZ KARARLIYIZ!
MEDENİYETLER ÇATIŞMAZ!
ÖLÜM BACALARI İSTEMİYORUZ!
ÇEVRECİLER HERŞEYE KARŞI!
AĞALARIN SANAYİ İLE TANIŞMASI - 1
KELEBEK ETKİSİ
İNOVASYON, AR/GE FİLAN...
ÇORLU’YA KOCAMAN BİR İMZA!
ALLA BENİ, PULLA(MA) BENİ!
HIZLI TREN YERİNE KÖMÜR TRENİ!
PARK OLSUN
YÖNETEMEMENİN TÜRKÇESİ!
KÜLTÜR ASİMİLASYONU
KENTSEL OBEZİTE! (1)
DEKOVİL-2: DOĞA KATLİAMINA DEVAM
DEKOVİL!
"O ZAMAN GAZ LAMBASI YAK!"
TRAKYA BİLDİĞİN GİBİ DEĞİL!
ŞAFAK HAREKATI
ÇORLU TARİHİYLE YÜZLEŞİYOR!
ELİNİ SALLASAN DANIŞMANA ÇARPIYOR!
"ÇEVRECİLER HER ŞEYE KARŞI!"
OCAĞIMIZA, KUM OCAĞI...
OKUL SEZONU AÇILDI!
BUYUR BUR'DAN YAK!
YÖNETEMEMENİN TÜRKÇESİ!
UNUTMADIK, UNUTMAYACAĞIZ!
BAZ İSTASYON!
YUVARLANIP GİDİYORUZ!
KİMLİK BİLGİLERİ ÇALINDI DA NE OLDU?
KÖMÜRDEN KURTUL, GELECEĞİ KURTAR
İNSANSIZ OTOBÜS!
KAÇ ŞAFAK GEÇTİ?
ZEHİRLE KALKINMA!
KÖMÜRLÜ TERMİK SANTRALLERİN FAYDALARI
MERALARIN BAŞI BELADA!
Sevgiler gününde bir TEKTAŞ alın!
ONLAR KAĞIT TOPLAMIYOR! DOĞA SAVAŞÇISI!
OLAĞAN ŞÜPHELİLER İLE SIRADAN İŞLERİN ÖLÜMCÜL SONUÇLARI
STAR WARS'I BİLİR MİSİNİZ
NOEL BABA VE KIRKHARAMİLER
ASLINDA, HERKES, HER ŞEYİN FARKINDA!
HALKIN PARASIYDI, KAMUNUN YARASI OLDU
GÜZEL BİR GELECEK BEKLİYOR!
İHANET VE YÖNETEMEME MESELESİ
KÜRESEL BELA: NÜKLEER
78 YILDIR YOKSUN AMA...
EKİP ÇALIŞMASI VE LİDERLİK
ERGENE DEVLET HASTANESİ
TERÖRE DE, LANETLEMEYENE DE LANET OLSUN!
ASIL HEDEF: LONGOZ ORMANI
SOSYAL MEDYA GÜDÜMLÜ MÜ
FOSİL ASLINDA İSRAFTIR
DERDİMİZ ALTI SANİYE OLSUN
AR/GE VE İNOVASYON TOPLUMU!
İNANMAK yahut BİLMEK! İşte, bütün mesele bu...
CEHALET YANILGISI
FIKRA DEĞİL GERÇEK!
HEP ÇEVRE HEP ÇEVRE OLMAZ!
KATLİAM MODA OLDU!
KÖMÜRE VE TERMİĞE İTİRAZIMIZ VAR!
YA KÖMÜR, YA TARIM VE İNSAN?!
TRAKYA'DA KATLİAM PLANI MI YAPIYORLAR?!
KÖMÜRLÜ SANTRAL ÖLDÜRMEZ,SÜRÜNDÜRÜR
EĞİTİM,ÖRGÜT ve KÜLTÜR
ERKEN SEÇİM
GDO'DA YANLIŞ POLİTİKALAR
MAYIS GELDİ, GEÇİYOR
ATIK - KARA PARA İLİŞKİSİ!
TRAKYA, DUR DİYOR!
TAKSİM'İN KANLI TARİHİ
GERİCİ AYAKLANMASI
TAM 25 YIL GEÇMİŞ
VAY ARKADAŞ! AB'Yİ BİLE DOLANDIRMIŞIZ!
YAĞMA TALAN! HER ŞEY YALAN!
TEMSİL ETMEK
OMURGA SORUNU VAR !
ADAYLARA AÇIK ÇAĞRI !
KENTLEŞMEK KALABALIKLAŞMAK DEĞİLDİR
HARAMİLER VE KANSER
ÇEVRESEL VE SOSYAL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ - 3
TRAKYA KANSER 'CUMHURİYET'İ
ÇEVRESEL VE SOSYAL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ - 2
ÇEVRESEL VE SOSYAL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ - 1
ÇEVRE ETKİ DEĞERLENDİRME RAPORU NEYİ KORUR?
TARIM - KENTLEŞME VE TRAFİK
DEMOKRATİK KİTLE ÖRGÜTLERİ VE ÖRGÜTLENME KÜLTÜRÜ!
MEDENİYETLER ÇATIŞMAZ !
AMA HANGİ HUNTINGTON ?
DÜZENİN MİMARLARI BUNLAR!
EKOLOJİ - EKONOMİ - RANT !
KENTİ'Nİ KANDIRMAK!...
TERMİK SANTRALLER NASIL ÖLDÜRÜR
MERA KÖYLÜ DEMEK; KÖYLÜ HAYAT DEMEK
MERALAR : köprüden önceki son çıkış!
MERALAR İÇİN 1 KASIM'DA LÜLEBURGAZ'A
BAŞARININ SIRRI
HA EBOLA, HA IŞİD
TRAKYA GELECEĞİNİ SATIYOR ?
ERGENE ÖLÜM FESTİVALİNE Mİ HAZIRLANIYOR ?
İnsanın Psiko - mekaniği
ESKİ BAYRAMLAR
Sağlık değerlidir !
BU AY HIRSIZLARIN AVUÇLARI KAŞINIR !
KIRKBEŞLİK
ÖKÜZÜN ALTINDA NE ARANIR ? ( 2 )
İHMAL DEĞİL CİNAYET!
ÇÖPEÇEVRE KUŞATILDIK !
TAKSİM’İN AYAKLANMA TARİHİ (2)
TAKSİMİ'İN AYAKLANMA TARİHİ ( 1 )
KURBANLIK KEÇİ
KİFAYETSİZLEŞME
KENTSEL DÖNÜŞÜM
YAKINDA HUKUKA DA GEREK KALMAYACAK !
KATALİZÖR
NAMUSLU / NAMUSSUZ ...
AT GÖZLÜĞÜ
Ulusal Gazeteler
Bizim Gazete
Yazarlar
Alıntı Yazarlar
Anketler
Haber sitemizi nasıl buldunuz ?
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Galatasaray
18
0
2
0
6
8
2
Başakşehir
15
0
1
3
4
8
3
Beşiktaş
15
0
1
3
4
8
4
Kasımpaşa
15
0
3
0
5
8
5
Trabzonspor
13
0
3
1
4
8
6
Antalyaspor
13
0
3
1
4
8
7
Alanyaspor
12
0
4
0
4
8
8
Göztepe
12
0
4
0
4
8
9
Yeni Malatyaspor
12
0
2
3
3
8
10
Konyaspor
12
0
2
3
3
8
11
Ankaragücü
10
0
4
1
3
8
12
Sivasspor
9
0
3
3
2
8
13
Kayserispor
9
0
3
3
2
8
14
Fenerbahçe
8
0
4
2
2
8
15
Bursaspor
8
0
2
5
1
8
16
Çaykur Rizespor
7
0
3
4
1
8
17
Akhisar Bld. Spor
5
0
5
2
1
8
18
E. Buyuksehir
5
0
5
2
1
8
Arşiv
Haber Yazılımı